wynagrodzenia.pl Sedlak & Sedlak
Rejestracja O nas Kontakt Dla mediów

Czy warto wierzyć w prognozy?
O projekcjach ekonomicznych w Polsce



Prognozowanie czegokolwiek zawsze ma pewien element ryzyka – ryzyka niesprawdzenia się prognozy. Faktyczne i rzetelne opinie można bowiem wydawać tylko na podstawie sprawdzonych danych. A takie dotyczyć mogą jedynie wydarzeń przeszłych. Czy przewidywanie wynagrodzeń przez znane i poważane instytucje ma większą wartość niż wróżenie ze szklanej kuli?

Celem niniejszego artykułu jest zweryfikowanie trafności prognoz dotyczących płac, ale także inflacji i PKB. W tym celu zestawione zostały projekcje i wartości bazujące na danych historycznych.


Polska – wynagrodzenia rosły

Narodowy Bank Polski trzy razy w roku publikuje „Raport o inflacji”. Znajdują się w nim m.in. prognozy dotyczące interesujących nas wskaźników, takich jak inflacja, PKB i płace brutto.

Tabela 1. prezentuje dane dotyczące projekcji dynamiki wynagrodzeń w Polsce. Bez informacji dotyczących faktycznych podwyżek płac, można jednak wyciągnąć pewne wnioski na temat samych prognoz. Mianowicie – są one bardzo „płynne”. O ile w lutym 2008 roku przewidywano, że w 2010 roku dynamika wynagrodzeń wyniesie 6,8%, o tyle rok później dla tego samego okresu prognozowano już tylko 2,1% podwyżki. Prognozy na rok 2010 były zresztą najmniej „stabilne”. Projekcje dotyczące 2011, wykonane w roku 2009 i 2010, były najbardziej do siebie zbliżone i oscylowały w granicach 4%.

Tabela 1. Prognozy dynamiki wynagrodzeń brutto w Polsce w poszczególnych latach (w %)

data publikacji prognozy

2008

2009

2010

2011

2008

luty

7,9

6,5

6,8

-

czerwiec

8,7

6,3

6,1

-

październik

10,5

6,9

5,6

-

2009

luty

-

3,9

2,1

3,9

czerwiec

-

4,5

1,2

3,9

październik

-

4,7

1,6

3,4

2010

luty

-

-

4,1

3,9

czerwiec

-

-

3,6

4,0

październik

-

-

4,1

5,4

Źródło: Opracowanie Sedlak & Sedlak na podstawie NBP, Raporty o inflacji 2008-2010

Jak się okazało, twórcy raportów NBP uchwycili trend w dynamicie wynagrodzeń w badanych latach – znaczne jej spowolnienie w 2010 roku i ponowny wzrost w 2011 roku (w tym wypadku przewidziano nawet dokładną wartość wskaźnika – 5,4%).

Wykres 1. Prognozy dynamiki wynagrodzeń brutto w Polsce w poszczególnych latach (w %)
Źródło: Opracowanie Sedlak & Sedlak na podstawie NBP, Raporty o inflacji 2008-2010


Inflacja powoli zjada podwyżki

Do 2010 roku prognozy dotyczące inflacji były raczej optymistyczne – zakładały rokroczny spadek dynamiki wzrostu wskaźnika. W lutym 2009 roku zakładano, że dwa lata później będzie ona na poziomie 0,9% (z prognozowanych 3,2% w 2009). Tendencja ta odwróciła się rok później. W każdym z opublikowanych w 2010 roku raportów zakładano wzrost inflacji. W październiku przewidywano, że w 2011 roku wyniesie ona 3%. Projekcje Narodowego Banku Polskiego dotyczące dynamiki inflacji prezentuje tabela.

Tabela 2. Prognozy inflacji w Polsce w poszczególnych latach (w %)

data publikacji prognozy

2008

2009

2010

2011

2008

luty

4,2

3,7

3,5

-

czerwiec

4,3

4,3

3,1

-

październik

4,3

4,7

3,2

-

2009

luty

-

3,2

1,9

0,9

czerwiec

-

3,2

2,1

2,0

październik

-

3,4

1,5

2,1

2010

luty

-

-

1,8

2,4

czerwiec

-

-

2,5

2,7

październik

-

-

2,5

3,0

Źródło: Opracowanie Sedlak & Sedlak na podstawie NBP, Raporty o inflacji 2008-2010

W przypadku projekcji dotyczących inflacji, okazały się one nie tylko trafne, ale i bardzo zbliżone do stanu faktycznego. Wszystkim cytowanym instytucjom (Narodowy Bank Polski, OECD, Międzynarodowy Fundusz Walutowy) udało się przewidzieć tendencje w dynamice wzrostu tego wskaźnika, a nawet (poza NBP) bardzo zbliżone do niego wartości. Zestawienie prognoz inflacji wymienionych instytucji wraz z danymi historycznymi Eurostat przedstawia wykres 2.

Wykres 2. Zestawienie prognoz inflacji dla Polski z danymi statystycznymi Eurostat
Źródło: Opracowanie Sedlak & Sedlak na podstawie danych NBP, OECD, MFW, Eurostat


PKB – bardziej przewidywalne od przewidywań

W przypadku PKB, poza prognozami na rok 2008, zakładano rokroczny wzrost wskaźnika. Faktem jest jednak, że w każdej publikacji projekcje dynamiki wzrostu PKB były coraz mniej optymistyczne – mimo, że zakładano tendencję rosnącą, wartość bazowa wskaźnika w kolejnych raportach była niższa (rekordowa była ta na 2009 rok, pochodząca z czerwca tegoż samego, zakładająca wzrost wskaźnika na poziomie 0,4%). Niemniej jednak, w badanym okresie dynamika wzrostu PKB dla Polski zawsze była dodatnia.

Tabela 3. Prognozy dynamiki PKB w Polsce w poszczególnych latach

data publikacji prognozy

2008

2009

2010

2011

2008

luty

5,1

4,7

5

-

czerwiec

4,7

4,8

5,2

-

październik

5,1

2,8

3,6

-

2009

luty

-

1,1

2,2

3,7

czerwiec

-

0,4

1,4

3,4

październik

-

1,3

1,8

3,2

2010

luty

-

-

3,1

2,9

czerwiec

-

-

3,2

4,6

październik

-

-

3,5

4,3

Źródło: Opracowanie Sedlak & Sedlak na podstawie NBP, Raporty o inflacji 2008-2010

Tak jak w poprzednich przypadkach, prognozy NBP uchwyciły trend w dynamice PKB w Polsce w latach 2009-2011. Z kolei projekcja OECD przedstawia zupełnie odwrotne tendencje – stały wzrost wskaźnika. Niemniej jednak, prognozy pozostałych instytucji okazały się względnie trafne, choć bardziej optymistyczne od stanu faktycznego.

Wykres 3. Zestawienie prognoz dynamiki PKB dla Polski z danymi statystycznymi Eurostat
Źródło: Opracowanie Sedlak & Sedlak na podstawie danych NBP, OECD, MFW, Eurostat

Poniższa tabela ukazuje zaprezentowane w wykresach dane dotyczące PKB i inflacji .

Tabela 4. Prognozy dynamiki PKB i inflacji według różnych instytucji

PKB

inflacja

2009

2010

2011

2009

2010

2011

NBP*

2,8

1,8

4,3

4,7

1,5

3,0

OECD

1,6

3,8

4,2

3,8

2,6

4,0

MFW*

3,8

2,2

3,7

3,3

2,6

2,7

Eurostat

3,7

1,4

3,4

4,0

2,7

3,9

Źródło: Opracowanie Sedlak & Sedlak na podstawie raportów NBP, OECD, MFW
*dane z października roku poprzedzającego
**dane historyczne


Wierzyć horoskopom czy prognostom?

Czy prognozy są wartościowe? I tak i nie. Mają stanowić raczej punkt odniesienia, pozwalający określić cele do przyszłych realizacji. Projekcja ma zasadniczo pokazać tendencje, nie zaś konkretne wartości. Prognozowanie jest łatwe tylko w relatywnie statycznych warunkach ekonomicznych. Do momentu kryzysu gospodarczego, wszystkie prognozy charakteryzowała pewna stałość. Wystarczy jednak pojedyncze, nieprzewidziane zjawisko ekonomiczne, by nawet najbardziej wyrafinowany model okazał się zupełnie nietrafny. W rzeczywistości prognoza zyskuje wartość dopiero w momencie, gdy się spełni. Ale czy wtedy jest istotna, skoro nie jest już prognozą?

Teresa Hantz


Data publikacji: 05.11.2012

 
Ocena: Kliknij aby ocenić 

 
napisz do nas



Zobacz także artykuły z kategorii Tendencje i prognozy: Prognozy wzrostu płac w Polsce i na świecie w 2011 roku (dla abonentów)
Prognozy zmian wynagrodzeń dla Polski i Europy w 2012 roku (dla abonentów)
Czy pracodawcy są przygotowani na nadchodzące ożywienie gospodarki? (dla abonentów)
Prognozy wynagrodzeń dla Polski na 2012 rok (bezpłatny)
Czy są powody do optymizmu? Prognozy wynagrodzeń na 2013 rok (bezpłatny)
Euro a wynagrodzenia (bezpłatny)


Wynagrodzenie brutto - ile to jest netto?
Wszystkie podane w artykule stawki wynagrodzeń są kwotami brutto. Zawierają potrącane od pensji składki na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych. Kalkulator brutto - netto pozwala na szybkie przeliczenie podanych stawek na pensję, którą pracownik otrzyma "na rękę".

Przypominamy, że zgodnie z pkt 2.6 - 2.7 regulaminu kopiowanie, przetwarzanie
i wykorzystywanie tekstów portalu w innych celach niż do użytku osobistego wymaga pisemnej zgody redakcji.
Kontakt: media@sedlak.pl

rynekpracy.pl sedlak.pl raportyplacowe.pl badaniaHR.pl